Τετάρτη, Ιουνίου 21, 2017

"Το Μανιφέστο του  Βεντοτένε" και η είσοδος της Ελλάδος στην Ε.Ο.Κ (1981)




Η πορεία της Ελλάδας προς την Ευρώπη σημείωσε μια ιστορική εξέλιξη σε σχέση με των υπολοίπων χωρών, και ιδιαίτερα με της Ιταλίας. 

Τα χρόνια που στην Ιταλία κυκλοφορούσε το μανιφέστο, η Ελλάδα βρισκότανε υπό την πίεση ενός άγριου εμφύλιου πολέμου που δεν άφηνε χώρο για ιδεολογικούς και πολιτικούς στοχασμούς, αν εξαιρέσει κανείς κάποιες μεμονωμένες και σποραδικές εκδηλώσεις. 
Altiero Spinelli

Στην Ιταλία, στα χρόνια 1940‐1943, κατά τη διάρκεια της εξορίας στο νησί Βεντοτένε με την κατηγορία της συνωμοσίας εναντίον των δυνάμεων του κράτους, ο Αλτιέρο Σπινέλι συνέτασσε μαζί με τους Ερνέστο Ρόσι και Εουτζένιο Κολόρνι,  το έγγραφο που επρόκειτο να αποτελέσει τη βάση του μελλοντικού Ευρωπαϊκού Ομοσπονδιακού Κινήματος. 


Ernesto Rossi
Το σχέδιο ενός μανιφέστου για μια ελεύθερη και ενωμένη Ευρώπη, πιο γνωστό ως Μανιφέστο του Βεντοτένε

Σ’εκείνο το μανιφέστο, επιβεβαιωνότανε η καταδίκη του πολέμου, της ιδεολογίας Κράτους‐έθνους και της αρχής της απόλυτης επικυριαρχίας, στοιχεία που στο παρελθόν είχανε ευνοήσει τη γέννηση των ολοκληρωτικών καθεστώτων στην Ευρώπη και είχανε απειλήσει την ειρήνη. 

Το τέλος του πολέμου άφηνε άλυτα πολλά προβλήματα που θα μπορούσαν να αποτελέσουνε τη σπίθα για νέες συγκρούσεις∙ μονάχα η συγκρότηση μιας Ευρωπαϊκής ομοσπονδίας θα ήταν ικανή να τα επιλύσει, απορρίπτοντας κάθε εθνικιστική αξίωση στο όνομα του γενικού καλού. 

Eugenio Colorni
Η ομοσπονδιακή ιδέα του Σπινέλι και των συντρόφων του δυσκολεύτηκε να ριζώσει στην Ευρώπη. Έτσι, υπερίσχυσε η πολιτική των μικρών βημάτων κι ως εκ τούτου, μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, κατά τη δεκαετία του ’50, γεννήθηκαν στην Ευρώπη η ΕΚΑΧ, η ΕΟΚ και η ΕΥΡΑΤΟΜ. 

Τι συνέβαινε στην Ελλάδα εκείνα τα χρόνια; 

 Οι αλλαγές που σημειώθηκαν από το 1974 έως σήμερα είναι τόσο εκπληκτικές που παρουσιάζουν από πολιτικής, οικονομικής και κοινωνικής απόψεως ένα εντελώς καινούριο έθνος. Eurostudium3w luglio-settembre 2011 86 P.M. Minucci. 

Το Μανιφέστο του Βεντοτένε Τη δεκαετία του ’50, όμως, δεν είχαν υλοποιηθεί ακόμη οι οικονομικές προϋποθέσεις για την προσχώρηση της χώρας στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. 

 Η ελληνική οικονομία υπέφερε εξαιτίας των διαρθρωτικών αδυναμιών της, ενώ τα επίπεδα παραγωγικότητας βρισκόντουσαν κάτω από τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Επίσης, υπήρχε η χρόνια διαμάχη με την Τουρκία εξαιτίας του Κυπριακού ζητήματος. 

 Τη δεκαετία του ’60 η Κυβέρνηση Καραμανλή, πεπεισμένη πως η ευρωπαϊκή ολοκλήρωση αποτελούσε ένα απαραίτητο βήμα για τη διαφύλαξη της ειρήνης, τη σταθερότητα και την ανάπτυξη, πάσχισε προκειμένου η χώρα να καταφέρει να συμπεριληφθεί στην Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα. 

Το 1961 η Ελλάδα είχε συνάψει με την Κοινότητα μια συμφωνία σύνδεσης με σκοπό τη θέσπιση τελωνιακής ένωσης και την εναρμόνιση της αγροτικής πολιτικής εν όψει μιας πιθανής μελλοντικής προσχώρησης. Με το πραξικόπημα του 1967 και την εγκαθίδρυση του καθεστώτος των συνταγματαρχών στην Ελλάδα, αναστελλότανε προσωρινά το Σύνταγμα και συλλαμβάνονταν πολιτικοί και αντιφρονούντες. 

 Η διεθνής κοινότητα δεν είχε διακόψει τις διπλωματικές σχέσεις με τη χώρα αλλά πολύ σύντομα οι καταδικαστικές αντιδράσεις καθιστούσανε αισθητή την παρουσία τους. Μεταξύ των στόχων της νέας υπερεθνικής οικονομικής και νομικής τάξης πραγμάτων, που είχε θεσπιστεί στην Ευρώπη μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο, υπήρχαν, πράγματι, ο σεβασμός των ανθρώπινων δικαιωμάτων και των βασικών ελευθεριών, καθώς και η μάχη ενάντια στην πιθανή επιστροφή των ολοκληρωτικών καθεστώτων στην Ευρώπη. 

Εν τω μεταξύ, τον Δεκέμβρη του 1969 η Ελλάδα αποβάλλεται από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξαιτίας της παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που είχε διαπράξει η χούντα∙ πολλές από τις βοήθειες που η Ευρωπαϊκή Ένωση είχε υποσχεθεί διαγράφονται∙το μεγαλύτερο μέρος των πολιτιστικών, επιστημονικών και εμπορικών εκδηλώσεων ακυρώνεται∙η συμφωνία σύνδεσης με την ΕΟΚ «παγώνει» έως το 1974, τη χρονιά δηλαδήπου πέφτει το δικτατορικό καθεστώς και αποκαθίσταται η δημοκρατία. 

Ο Spinelli – που την εποχή εκείνη ήτανε μέλος της Επιτροπής ‐ υπήρξε ένας από τους πιο πεπεισμένος υποστηρικτές της αναστολής των συμφωνιών σύνδεσης εναντίον της Ελλάδας των συνταγματαρχών. 

Σε διεθνές επίπεδο το καθεστώς είχε τη σιωπηλή υποστήριξη των ΗΠΑ που απασχολούνταν με τον ψυχρό πόλεμο με την ΕΣΣΡ. 

Η θέση της Ελλάδας στα σύνορα με το ανατολικό μπλοκ, την καθιστούσε ένα σημαντικό πιόνι της διεθνούς σκακιέρας. Οι ΗΠΑ, βάση του δόγματος Τρούμαν, προσφέρανε χρηματοδοτήσεις για να στηρίξουνε την ελληνική οικονομία. Eurostudium3w luglio-settembre 2011 87 P.M. Minucci, 

 Μετά την πτώση του συνταγματαρχικού καθεστώτος το 1974, που καθορίστηκε από την τουρκική εισβολή στην Κύπρο, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής, έχοντας επιστρέψει από την εξορία, αποκαταστούσε στη χώρα τις ελευθερίες και επανατοποθετούσε στην ημερήσια διάταξη της πολιτικής ατζέντας τον ευρωπαϊκό φάκελο.

 Η προσχώρηση στην ΕΟΚ παρουσιαζότανε απαραίτητη για τη σύνδεση της Ελλάδας με τη Δύση, για την ισχυροποίηση της δημοκρατίας και την ενίσχυση της ασφάλειας. Η Ελλάδα, έχοντας απελευθερωθεί από το δικτατορικό καθεστώς, ικανοποιούσε τώρα τις πολιτικές προϋποθέσεις για την αποδοχή της στην ομάδα των Εννιά. 

Τον Ιούνιο του 1975, μερικές ημέρες μετά την ψήφιση του νέου Συντάγματος, η ελληνική κυβέρνηση υπέβαλλε στην Κοινότητα την αίτηση ένταξης. 

Τα αιτήματα ένταξης της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλλίας εκείνα τα χρόνια επέτρεπαν το ξεκίνημα της διαδικασίας διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας στο Νότο και επικύρωνανε οριστικά το δεσμό μεταξύ Ευρωπαϊκής κοινότητας, δημοκρατίας και σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

Οι διαπραγματεύσεις για την ενσωμάτωση της Ελλάδας ξεκινούσανε στις Βρυξέλλες το 1976. Ήτανε τα δύσκολα χρόνια της πετρελαϊκής κρίσης και του οικονομικού μαρασμού, που συνοδεύτηκαν από υψηλά επίπεδα ανεργείας και πληθωρισμού. Παρόλες τις ανησυχίες, από την πλευρά των χωρών της βόρειας Ευρώπης για την πιθανή μαζική συρροή Ελλήνων μεταναστών, και από την πλευρά των χωρών της νότιας Ευρώπης εξαιτίας του φόβου τους για τον ανταγωνισμό των ελληνικών αγροτικών προϊόντων, που βρισκόντουσαν σε χαμηλές τιμές, το 1979 υπογραφότανε στην Αθήνα η συμφωνία προσχώρησης της χώρας στην Ευρωπαϊκή κοινότητα και το 1981 η Ελλάδα γινότανε μέλος της Κοινότητας. 

Ο Giscard d’Estaing επιβεβαίωνε πανηγυρικά πως η Ευρώπη, με την προσχώρηση της Ελλάδας, επέστρεφε στις ρίζες της που βρισκόντουσαν στην Ελλάδα. Από το 1999 η Ελλάδα αποτελεί μέρος των χωρών της ζώνης του ευρώ, καθώς και της συνθήκης Σέγκεν, ενώ κατά τη διάρκεια του πρώτου εξαμήνου του 2003 ανέλαβε την Προεδρία της ΕΕ. 

Η ελληνική οικονομία σημειώνει έναν από τους υψηλότερους δείκτες ανάπτυξης σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Από το 1994 έως σήμερα το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν αυξήθηκε με ρυθμό της τάξεως του 4% ετησίως∙μ’ αυτόν τον τρόπο μειώθηκε ακόμη περισσότερο η απόκλιση από τις υπόλοιπες βιομηχανοποιημένες χώρες, χάρη και στις ευρωπαϊκές χρηματοδοτήσεις. 



P.M. Minucci, Το Μανιφέστο του Βεντοτένε








Share:  

0 comments:

Δημοσίευση σχολίου